အေမး အေျဖ (၁)

ေမး။ ။ ဗုဒၵဘာသာဆုိတာ ဘာလဲ

ေျဖ။ ။ ဗုဒၵဘာသာ ဆုိတဲ႔ စကားလံုးဟာ " ဗုဓိ " ဆုိတဲ႔ စကားလံုးမွ လာတာပါ ဗုဒၶဆုိတာ (ကိေလသာတည္းဟူေသာ အိပ္ေပ်ာ္ျခင္းမွ) ႏိုးလာသူ လို႔ အဓိပါၸယ္ရပါတယ္ ဒါေၾကာင္႔ ဗုဒၶဘာသာ ဆုိတာ ႏိုးၾကားေရး အေတြးအျမင္ (ဒႆန) ပညာပါပဲ ဒီဒႆန ပညာကို ေဂါတမႏြယ္ဖြား သိဒၶတၳမင္းသားကေန ဘုရားျဖစ္လာတဲ႔ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားက စ တင္ေဟာေျပာခဲ႔ပါတယ္

ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားဟာ သက္ေတာ္ ၃၅ ႏွစ္မွာ (ကိေလသာ တည္းဟူေသာ အိပ္ေပ်ာ္ျခင္းမွ) ႏိုးလာျပီးလွ်င္ ဘုရားအျဖစ္သုိ႔ ေရာက္ေတာ္မူပါသည္ ဗုဒၶဘာသာဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္ၾကာျမင္႔ ခဲ႔ျပီ ျဖစ္လို႔ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေပါင္း သန္းသံုးရာေက်ာ္ ရွိေနပါျပီ လြန္ခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း တစ္ရာေလာက္ အထိေတာ႔ ဗုဒၶဘာသာဟာ အေရွ႔တုိင္း ဒႆန ပညာရပ္ တစ္ခု အျဖစ္သာ တည္ရွိခဲ႔ပါတယ္ သုိ႔ေသာ္လဲ ယခု အခ်ိန္မွာ ဥေရာပႏွင္႔ အေမရိကတုိက္ရွိ ႏိုင္ငံေပါင္းမ်ားစြာမွာလဲ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ဦးေရ တျဖည္းျဖည္း တုိးပြားေနပါတယ္

ေမး။ ။ ဒီလိုဆုိရင္ ဗုဒၶဘာသာဟာ ဒႆန ပညာရပ္ တစ္ခုပဲေပါ႔

ေျဖ။ ။ ဒႆန ပညာဆုိတာ အဂၤလိပ္စကား " Philosophy " ကုိ ဘာသာျပန္ထားတာပါ အဘိဓာန္ မ်ားဖြင္႔ျပခ်က္အရ ဆုိရင္ " Philo " ဆိုတာ ခ်စ္ခင္ျခင္း ေမတၱာလို႔ ဆုိလုိပါတယ္ " sophy " ဆိုတာ ပညာလုိ႔ အဓိပၼါယ္ရပါတယ္ ဒီေတာ႔ Philosopy ဆိုတာ ပညာကုိ ခ်စ္ခင္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ေမတၱာႏွင္႔ ပညာ လို႔ အဓိပၼါယ္ရပါတယ္

ဒီစကားလံုး ႏွစ္လံုးဟာ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ အဓိပၼါယ္ကုိ အျပည႔္ အဝ ေဖာ္ျပႏိုင္ပါတယ္ ဗုဒၶဘာသာ တရားကေတာ႔ သဘာဝတရားကုိ ၾကည္လင္ ျပတ္သားစြာ ကြ်ႏု္ပ္တို႔ နားလည္ ႏုိင္ေရးအတြက္ အျပည္႔စံုဆံုး ဥာဏ္ပညာ အရည္အေသြး တုိးတက္ေအာင္ ၾကိဳးစားၾကဖို႔ သင္ေပး ပါတယ္ ျပီးေတာ႔ ကြ်ႏု္ပ္တုိ႔ဟာ သတၱဝါ အားလံုးရဲ႕ မိတ္ေဆြသဖြယ္ ျဖစ္ေစႏိုင္ရန္ ေမတၱာ ကရုဏာတရားတိုးပြားေအာင္ ၾကိဳးစားဖုိ႔ကုိလဲ သင္ေပးပါတယ္ ဒါေၾကာင္႔ ဗုဒၶဘာသာကို အေတြးအျမင္ ပညာတစ္ရပ္လို႔ ဆုိႏိုင္ေသာ္လဲ သာမာန္ အေတြးအျမင္ ပညာ (Supreme Philosohpy )သာျဖစ္ပါတယ္

ေမး။ ။ ဗုဒၶဆုိတာ ဘယ္သူပါလဲ

ေျဖ။ ။ ခရစ္မေပၚမီ ၅၆၃ ခုႏွစ္မွာ အိႏၵယျပည္ ေျမာက္ပိုင္း (ကပၼိလဝတ္ျပည္) ဘုရင္ သုေဒၶါန ႏွင္႔ မိဖုရား မယ္ေတာ္ မာယာတုိ႔မွာ သားကေလား တစ္ေယာက္ ဖြားျမင္ပါတယ္ ဒီမင္းသားေလးဟာ စည္းစိမ္ဥစၥာ ျပည္႔ျပည္႔ စံုစံုႏွင္႔ ၾကီးျပင္းရေသာ္လဲ ေနာက္ဆံုးမွာ ေလာကီစည္းစိမ္ ဥစၥာေတြဟာ ခ်မ္းသာေပ်ာ္ရႊင္မႈကို မေပးႏိုင္ဘူးဆုိတာ ေတြ႔လာရတယ္ ဒီမင္းသားဟာ သူ႔ပတ္ဝန္းက်င္မွာ သူေတြ႔ျမင္ရတဲ႔ ဆင္းရဲဒုကၡေတြေၾကာင္႔ အၾကီးအက်ယ္ စိတ္မခ်မ္းမသာ ျဖစ္ျပီး လူသားတုိ႔ ခ်မ္းသာရေရးအတြက္ ေသာ႔ခ်က္ကို ရွာဖို႔ ဆံုးျဖတ္လုိက္တယ္ အသက္ ၂၉ ႏွစ္ ရွိတဲ႔အခါ အဲဒီမင္းသားေလးဟာ သူ႔ရဲ႕ၾကင္ယာေတာ္ (ယေသာ္ဓရာ) ႏွင္႔ သားေတာ္ (ရာဟုလာ) ကိုထားခဲ႔ျပီးေတာ႔ အဲဒီေခတ္က ဘာသာေရး ဆရာၾကီးမ်ားရဲ႕ အထံမွာ အသိပညာ ဆည္းပူးဖို႔ ထြက္လာခဲ႔တယ္ သူတုိ႔ဟာ ဒီမင္းသားကို ေျမာက္ျမားစြာ သင္ၾကားေပးၾကေသာ္လည္း သူတုိ႔ကိုယ္တုိင္ ဆင္းရဲဒုကၡရဲ႕ အေၾကာင္းအရင္း ဇစ္ျမစ္ကုိ မသိၾကတ႔ဲအတြက္ ဒီဆင္းရဲ ဒုကၡကုိ ဘယ္လိုေက်ာ္လြန္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္တယ္ဆုိတာကုိလဲ မသိၾကပါဘူး

သိဒၶတၳမင္းသားဟာ (ဥရုေဝလေတာ) မွာ ဒုကၠရ စရယာ အက်င္႔မွားကုိ ေျခာက္ႏွစ္ၾကာေအာင္ ေလ႔လာပြားမ်ားအားထုတ္ခဲ႔ျပီး မွားမွန္းသိတဲ႔အခါမွာ အာနာပါနဈာန္ကုိ အျခခံလ်က္ မဂၢင္ရွစ္တန္ ပြားမွသာ အဝိဇၨာကို ပယ္ႏိုင္တဲ႔ အတြက္ (အမွန္တရား) ကုိထိုးထြင္းသိျမင္သြားပါတယ္ အဲဒီအခါမွ ဘုရားအျဖစ္သုိ႔ ေရာက္ရွိခဲ႔ပါတယ္ အဲဒီအခ်ိန္က စ ျပီး သူ႔ကုိ ဗုဒၶ (ကိေလသာတည္းဟူေသာ အိပ္ေပ်ာ္ျခင္းမွ) ႏိုးလာသူ လို႔ ေခၚေဝၚ သမုတ္ ၾကပါတယ္ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားဟာ အဲဒီအခ်ိန္မွ စ ျပီး ၄၅ ႏွစ္ပတ္လံဳး အိႏၵိယျပည္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ သူေတြ႔သိထားတဲ႕ တရားေတာ္မ်ားကုိ လွည္႕လည္ေဟာေျပာခဲ႔ပါတယ္

ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားရဲ႕ ၾကီးမားလွတဲ႔ မဟာကရုဏာေတာ္ႏွင္႔ ခႏၱီတရားေၾကာင္႔ မ်ားစြာေသာ လူတုိ႔ဟာ တပည္႔သာဝက အျဖစ္ခံယူၾကပါတယ္ သက္ေတာ္ ရွစ္ဆယ္ ျပည္႔ေတာ္မူတဲ႔အခါ သဘာဝအေလ်ာက္ အုိျခင္းတရား နာျခင္းတရား မ်ား ဖိစီးႏွိပ္စက္ ခံရေသာ္လဲ ခ်မ္းေျမ႕ ေအးျငိမ္းလ်က္ပင္ ေနာက္ဆံုးမွာ ပရိနိဗၺာန္ ဝင္စံေတာ္မူပါတယ္

ေမး။ ။ ဗုဒၶဟာသူ႕ရဲ႕ၾကင္ယာေတာ္နဲ႔ သားေတာ္ ကုိ ပစ္ထားခဲ႔တဲ႔အတြက္ တာဝန္မဲ႔ရာ မေရာက္ဘူးလား

ေျဖ။ ။ ဗုဒၶျမတ္စြာဟာ သူ႕ရဲ႕ၾကင္ယာေတာ္နဲ႔ သားေတာ္ကို လြယ္လြယ္နဲ႔ ပစ္ထားႏုိင္ခဲ႔တာမဟုတ္ပါဘူး သူ အခ်ိန္အၾကာၾကီး စဥ္းစားျပီး တြန္႔ဆုတ္တြန္႔ဆုတ္ ျဖစ္ေနခ႔ဲပါတယ္ ေနာက္ဆံုးက်မွ သူ႔မိသားစုကုိ ေကြ်းေမြးေစာင္႔ေရွာက္ တာထက္ တေလာကလံုးရဲ႕အက်ိဳးကုိ ေဆာင္ရြက္တာက ပိုျပီး အက်ိဳးၾကီးမားတယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ျပီး ဒီလမ္းကိုေရြးခ်ယ္ခဲ႔တာပါ ၾကီးမားတဲ႔ မဟာကရုဏာေတာ္က ဗုဒၶျမတ္စြာစြာကုိ တေလာကလံုးရဲ႕ အက်ိဳးကုိ ေဆာင္ေစတာပါပဲ ဗုဒၶျမတ္စြာရဲ႕ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႔ျပီး အဆင္းရဲ အပင္ပန္းခံမႈေၾကာင္႔ တေလာကလံုး ၾကီးမားတဲ႕ အက်ိဳးကုိ အခုတုိင္ ခံစားေနၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္ ဒါကိုၾကည္႔ရင္ ဗုဒၶျမတ္စြာ တာဝန္မမဲ႔ေၾကာင္းထင္ရွားပါတယ္ ဒါဟာ အၾကီးမားဆံုးေသာ စြန္႔လႊတ္မႈၾကီးပါပဲ

ခ်မ္းေျမ႕ဆရာေတာ္ဘုရား ဘာသာျပန္ထားတဲ႔ ႏိုင္ငံျခားသား ဘုန္းေတာ္ၾကီးတစ္ပါး၏ ဗုဒၶဘာသာအျမင္ အေမးအေျဖမ်ား စာအုပ္မွ ထုတ္ႏုတ္ ေဖာ္ျပလုိက္ပါတယ္ အရမ္းေကာင္းျပီး ဗဟုသုတရေစတဲ႔အတြက္ မွ်ေဝေပးလုိက္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္
သရဲ အေၾကာင္းေလး ေခတၱနားထားလုိက္ပါဦးမယ္ ဟိဟိ